ถ้าทำหนังสือไทยคุยกับนักเขียนได้โดยตรง ไม่ต้องผ่านใคร ซื้อลิขสิทธิ์แล้วก็เอามาปรับแก้นิดหน่อยและพิมพ์ได้เลย ที่ว่าซื้อในที่นี้นั้นหมายถึงเช่าซื้อ จะเช่ากี่ปีก็ว่ากันตามตกลงในสัญญาอนุญาตให้ใช้ลิขสิทธิ์ มองเผินๆ การคุยกันโดยตรงนี่รวดเร็วก็จริงและน่าจะทำให้ทุกอย่างง่าย แต่บางครั้งก็ค่อนข้างเซนซิทีฟ ต้องเอาใจเขามาใส่ใจเรามากๆ เคยได้ยินหลายกรณีที่นักเขียนกับสนพ. ไม่ลงรอยกัน โชคดีที่นักเขียนเราน่ารัก : )

ถ้าเป็นหนังสือเมืองนอก น้อยนักที่จะได้คุยกับนักเขียน หรือแม้แต่กับสำนักพิมพ์ต้นฉบับ ส่วนมากจะคุยผ่านคนกลางที่เรียกว่าเอเจนซี่หนังสือแปลค่ะ การคุยผ่านคนกลางมีข้อเสียตรงที่ต้องรอคำตอบคูณสอง นั่นคือเราถามผ่านเอเจนซี่ เอเจนซี่ถามสำนักพิมพ์ที่โน่น ที่โน่นตอบผ่านเอเจนซี่ และเอเจนซี่ตอบเรา ก็เลยช้าหน่อย แต่ก็มีข้อดีเวลาที่เกิดอยากตำหนิกันขึ้นมา สมมุติทางเมืองนอกอยากว่าอะไรเรา (เช่น นี่คุณพิมพ์ชื่อนักเขียนที่หน้าเครดิตผิด ทำไมสะเพร่าอย่างนี้ %@%##O_o!!!!) เราก็จะไม่ได้ยินคำเหล่านั้น แต่จะได้ยินว่า “เอ่อคุณ ก. ครับ ทางเมืองนอกติงมาว่าสะกดชื่อนักเขียนผิด รบกวนแก้ไขหากพิมพ์ครั้งต่อไปนะครับ) ซอฟท์กว่ากันเยอะ และในทางกลับกันเมืองนอกก็จะไม่ได้ยิน %@%##O_o!!!! จากเราตรงๆ สบายหูทั้งสองฝ่าย ยกเว้นเอเจนซี่

แน่นอน เครียดจากงานข้อมูลหนังสือและเอกสารต่างๆ มากมาย แถมยังต้องคอยรับหน้าสารพัด เอเจนซี่ก็ต้องคิดค่าเหนื่อยกันบ้างละ ถือว่าไม่มากมายเลยกับความสะดวกที่ได้รับ ส่วนใหญ่คิดค่าคอมมิชชั่นประมาณสิบเปอร์เซ็นต์จากยอดลิขสิทธิ์  ลิขสิทธิ์พันเหรียญเอเจนซี่ได้ร้อยเหรียญ

ที่นี้มาถึงขั้นตอนการซื้อ

ตอนแรกเราก็ต้องเลือกหนังสือที่ชอบก่อน ไปเลือกดูในเว็บหรือร้านหนังสือโดยตรงเลยก็ได้ เว็บที่ฉันชอบเข้าไปดูก็พื้นฐานมากๆ amazon.com (อันนี้คุ้นเคยกันอยู่แล้ว) , barnsandnoble.com (อันนี้ก็น่าจะคุ้นเหมือนกัน), goodreads.com (เว็บนี้ดีตรงที่มีรีวิวหนังสือล่วงหน้าเยอะ ชนิดที่ปีหน้าวางแผงมีรีวิวแล้วก็มี), librarything.com (เว็บนี้ก็มีรีวิวล่วงหน้าเหมือนกัน) และอื่นๆ อีกมากมาย แต่ส่วนมากฉันดูแค่สี่อันนี้ ดูมากก็ปวดตา บางทีเอเจนซี่ก็จะส่งโบรชัวร์หนังสือใหม่มาให้ทางเมล แค่นี้ก็น่าจะพอแล้ว ดูเอาว่าเล่มไหนถูกจริต คิดว่าน่าจะขายได้ ก็จดรายละเอียดเอาไว้

ที่นี้พอได้รายละเอียดแล้วเราก็ติดต่อไปยังเอเจนซี่ให้เขาช่วยเช็คว่าลิขสิทธิ์เล่มนี้มีใครซื้อแล้วหรือยัง ถ้ายังเราสนใจขอซื้อนะ ขั้นตอนนี้ไม่เสียค่าใช้จ่าย เขาบริการเช็คให้ฟรีอยู่แล้วค่ะ ในเมืองไทยเอเจนซี่หลักๆ ก็คือ Tuttle-Mori Agency  และ Silkroad Publishers Agency เลือกติดต่อที่ไหนก็ได้ บริการและขั้นตอนเหมือนกัน บางทีพอเราโทรไปถามที่หนึ่งเขาก็อาจจะบอกว่า อ้อ หนังสือเล่มนี้อีกเอเจนซี่เป็นคนดูแลค่ะ  คือสำนักพิมพ์ที่เมืองนอกบางที่เขาก็จะดีลผ่านเอเจนซี่เดียว

อ้อ ถ้าเราเป็นสนพ.หน้าใหม่ ควรเตรียมทำ Company Profile เป็นภาษาอังกฤษเอาไว้ เพราะเอเจนซี่จะเก็บไว้ส่งให้สนพ. ที่โน่นดูได้

สมมุติว่าหนังสือเล่มนั้นลิขสิทธิ์ยังว่างอยู่เราก็ขอซื้อได้เลย โดยเราต้องเป็นฝ่ายเสนอราคาไปก่อน ส่วนจะเสนอเท่าไหร่ก็ขึ้นอยู่กับหลายปัจจัย เช่นเป็นหนังสือดังหรือไม่ เราคิดว่าจะเอามาขายเท่าไหร่ มีคู่แข่งที่ยื่นราคาพร้อมกับเราหรือไม่ ยังไงก็ตามไม่ควรแพงจนเกินจุดคุ้มทุนที่เราตั้งไว้ อย่าลืมว่าหนังสือแปล เราต้องจ่ายค่านักแปลอีกทอดหนึ่งด้วย (ยกเว้นแปลเอง) ส่วนฉันนั้นทุนน้อย ถ้าเกินพันเหรียญก็ปล่อยวางแล้ว

พอเราเสนอราคาไปแล้วก็รอคำตอบ ถ้าราคาที่เราเสนอไปเป็นที่พอใจของเมืองนอก เขาก็ตอบตกลงและร่างสัญญาส่งผ่านเอเจนซี่มาให้เราเซ็น แต่!!! บางทีถ้าเป็นหนังสือดังอาจมีสนพ. อื่นในเมืองไทยมาเป็นเพื่อนเสนอราคาด้วย กรณีนี้เอเจนซี่จะบอกเราเองว่ามีคู่แข่งนะ จะเปิดบิดราคาครั้งที่สอง เราจะแข่งด้วยมั้ย ถ้าแข่งก็เสนอราคาใหม่ที่แพงกว่าเดิมไป เหมือนเล่นแชร์ เราต้องเดาว่าอีกฝ่ายจะกล้าใส่ดอกที่เท่าไหร่ ส่วนมากแข่งกันไม่เกินสองรอบ บางทีมารู้ทีหลังว่าแพ้ไปแค่ยี่สิบเหรียญก็มี

เอาละ ถ้าตกลงเมืองนอกยินดีให้เราเช่าลิขสิทธิ์หนังสือเล่มนั้น ก็รอรับสัญญาได้เลย พอได้รับสัญญาก็อ่านให้ละเอียดก่อนเซ็น เมือเซ็นไปแล้วก็จ่ายเงินให้เอเจนซี่เอาไปจ่ายให้เมืองนอกต่อ เป็นอันว่าได้หนังสือมาแปลเรียบร้อย

(เมื่อยนิ้วจัง)

แต่ว่าก็น่าเสียดายที่ฉันไม่มีเวลาให้กับมันมากนัก ที่ได้ทำไปก็แค่ลงรายละเอียดในเว็บ และเฟซบุ๊คของสำนักพิมพ์ ลงโฆษณา (ฟรี) ในเว็บที่เกี่ยวข้อง ส่งตัวอย่างหนังสือและรายละเอียดให้สื่อต่างๆ แนะนำให้ ฉันส่งไปให้นิตยสารห้าเล่ม หนังสือพิมพ์สองเล่ม และรายการโทรทัศน์หนึ่งรายการ เท่าที่รู้ มีนิตยสารสองเล่ม  หนังสือพิมพ์หนึ่งเล่ม   และรายการโทรทัศน์ (เลือกรายการสโมสรสุขภาพทางช่องเก้าเพราะ มีแจกหนังสือเป็นรางวัลท้ายรายการ และหนังสือเราเป็นแนวสุขภาพพอดี ได้ส่งหนังสือไปให้รายการแจกห้าเล่ม) ที่ช่วยประชาสัมพันธ์ให้ เล่มอื่นๆ อาจลงให้ด้วยเหมือนกัน แต่ฉันไม่ได้ตามดูที่แผงหนังสือ อ้อ และมีรายการทางช่อง NBT ที่เอาหนังสือเราไปแนะนำโดยไม่ได้ส่งไปให้ด้วย ดีจริงๆ

การส่งหนังสือไปให้สื่อลงค่อนข้างได้รับความร่วมมืออย่างดี สิ่งที่ต้องส่งไปก็คือหนังสือตัวอย่าง จดหมายแนะนำตัว รายละเอียดและเรื่องย่อของหนังสือ  โดยข้อมูลทั้งหมดรวมทั้งภาพปกได้ไรท์ลงซีดีแนบไปด้วยเพื่อให้สื่อนำไปใช้ต่อได้สะดวก มีหนังสือส่งไปให้เขาแนะนำมากมาย ถ้าของเราไม่สะดวกใช้เขาก็จะไปเลือกของคนอื่น

จากการประชาสัมพันธ์แบบเล็กสุดๆ ครั้งนี้ สรุปได้ว่า ถ้าอยากให้สื่อส่งต่อข้อมูลของเราไปให้ลูกค้า เราต้องส่งต่อข้อมูลที่น่าสนใจและพร้อมใช้ไปให้สื่อก่อน

หกเดือนก็ได้เวลาพอเหมาะที่จะคิดเรื่องดันหนังสือออกมาไว้หน้าร้าน ให้คนอ่านได้เห็นกันอีกครั้ง โทรไปสอบถามที่สายส่งว่าอยากจัดโปรโมชั่นเพื่อดันหนังสือ เจ้าหน้าที่ก็ได้แนะนำให้ร่วมโปรลดราคารับหน้าร้อนกับทางหน้าร้านนายอินทร์ทั่วประเทศ โดยเราลดให้ลูกค้า 15% จากเดิมเสียค่าดำเนินการให้สายส่ง 40% อยู่แล้ว ก็ต้องโดนหักเป็น 55% แต่สายส่งยังใจดีลดให้เรา 5% สำหรับช่วงโปรนี้ สรุปว่าการจัดโปรลดกระหน่ำซัมเมอร์เซลนี้ เราจะโดนหักไป 50% ทำเช่นนี้หนังสือของเราจะได้มาวางอยู่หน้าร้านพร้อมกับมีส่วนลดดึงดูด เขาว่าอย่างนั้น
(หวังว่าการมาเขียนข้อมูลนี้จะไม่ผิดกฏ กติกา มารยาทใดๆ)

โปรนี้จะจัด 3 เมษา – 6 พฤษภา 2554 นี้ หวังเป็นอย่างยิ่งว่าจะช่วยกระตุ้นยอดขายได้อย่างที่ตั้งใจไว้ ส่วนตอนนี้ก็จับตาดูกันต่อไป

โอมเพี้ยง

ทีนี้เวลาส่งพิมพ์ปก เราก็ส่งทั้งไฟล์ปกและไฟล์ที่คั่นไปให้โรงพิมพ์เลย เราอาจขอให้เขาแถมพิมพ์และตัดที่คั่นให้ด้วย ถ้าเขาใจดีเขาก็จะทำให้ (ซึ่งส่วนใหญ่ใจดีเหมือนกัน) เพราะสามารถใช้กระดาษส่วนขอบที่เหลือจากหน้าปกพิมพ์ที่คั่นแทรกเข้าไปและตัดออกมาเป็นชิ้นได้อีก

ทีนี้เราก็มีที่คั่นหนังสือไว้แจกให้ลูกค้าฟรีๆ ไม่ปล่อยกระดาษทิ้งไปเฉยๆ ส่วนมากจะได้เท่ากับหรือมากกว่าจำนวนปกที่เราสั่งพิมพ์

เอาละ หนังสือไทยเล่ิมแรกออกวางแผงมาได้หลายเดือนแล้ว (หกเดือน) ที่เคยวางอยู่ในชั้นหนังสือแนะนำก็ถอยหนีไปอยู่บนชั้นหนังสือธรรมดาเรียบร้อย (ประมาณสองสัปดาห์กว่าๆ) จากที่หันหน้าปกอยู่บนชั้นธรรมดา ก็เริ่มหันสันออกมาแทน อย่างนี้ลูกค้าต้องหาหนังสือเรายากแล้วก็คงขายไม่ค่อยได้ ถึงเวลาต้องงัดมันออกมาวางเด่นเป็นสง่าอีกครั้ง ได้เวลาจัดโปรโมชั่นกันแล้วล่ะ! และนี่เป็นหัวข้อที่จะเล่าในครั้งต่อไป

อย่างที่เกริ่นไว้ว่าก่อนส่งไฟล์ไปพิมพ์ที่โรงพิมพ์ควรติดต่อสายส่งให้ได้ก่อน นั่นก็เพราะเราต้องพิมพ์ชื่อสายส่งลงในหน้าเครดิตด้วย ดังนั้นถ้าเกิดพิมพ์ชื่อสายส่งที่เราคิดว่าจะจ้างให้จัดจำหน่ายแล้วมีปัญหา จำเป็นต้องเปลี่ยนเจ้าใหม่ ก็ต้องเสียเวลาและเสียเงินมาพิมพ์สติ๊กเกอร์แปะทับชื่อเดิมอีก อ้อหนังสือเสียความงามด้วย

เมื่อทำไฟล์เนื้อในและปกเสร็จสมบูรณ์แล้วก็ึควรนำรายละเอียดหนังสือไปติดต่อสายส่งเพื่อทำสัญญาจัดจำหน่ายกันให้เรียบร้อยก่อนส่งพิมพ์ สายส่งใหญ่ๆ ก็มีซีเอ็ด อมรินทร์ เคล็ดไทย และอื่นๆ ส่วนของเรานั้นเลือกอมรินทร์เพราะคุ้นเคยตอนที่เคยติดต่องานกันสมัยทำอยู่สำนักพิมพ์เก่า ในขั้นตอนการส่งตัวอย่า่งหนังสือให้สายส่งพิจารณานั้น เขาก็จะขอดูตัวอย่างปก และบางส่วนของเนื้อในซึ่งส่งทางเมลได้ และเขาจะมีแบบฟอร์มมาให้กรอกว่าจะพิมพ์กี่เล่ม ตั้งราคาเท่าไหร่ คาดว่าจะพิมพ์เสร็จเมื่อไหร่ บลาๆๆ

ถ้างานของเราเป็นที่ถูกใจได้มาตรฐานของเขา ก็จะได้ทำสัญญากันเลย เอกสารที่ต้องเตรียมไม่มีอะไรมาก ถ้าจดทะเบียนพาณิชย์บุคคลธรรมดาก็ขอแค่ สำเนาบัตรประชาชน สำเนาใบทะเบียนพาณิชย์ (ถ้าไม่จดก็ำไม่เป็นไร ใช้แค่บัตรประชาชนก็ได้) และสำเนาหน้าแรกของบัญชีธนาคารที่เราจะให้เขาโอนยอดขายมาให้

พอเราได้คำตอบว่าสายส่งเจ้านั้นๆ จัดจำหน่ายให้เราแน่ๆ เราก็ส่งไฟล์เข้าโรงพิมพ์ได้เลย ส่วนจะพิมพ์กี่เล่มก็แล้วแต่กำลังทรัพย์ และไม่น้อยเกินจนราคาต่อเล่มสูงและไม่พอกระจายไปตามหน้าร้าน โดยทั่วไปมักเริ่มพิมพ์ที่ 3000 เล่ม แต่พิมพ์สองพันเล่มก็มี (น้อยกว่าสองพันไม่ค่อยคุ้มแล้วเพราะราคาต่อเล่มจะสูง) ห้าพันเล่ม หมื่นเล่มก็มี (สนพ. ใหญ่ที่มีทุน และคาดว่าหนังสือเล่มนั้นขายหมดแน่ มักจะสั่งทีละเยอะเพื่อได้ราคาต่อเล่มถูกลง)

พูดถึงเรื่องพิมพ์ ก็มีอะไรเล็กๆ จะพูดต่อเหมือนกัน ไว้ต่อคราวหน้าดีกว่า

ทีนี้เมื่อไม่ทำเองก็ต้องจ้างฟรีแลนซ์ ที่จริงในมือก็มีรายชื่อฟรีแลนซ์บางส่วนอยู่ แต่ไม่ตรงสไตล์ที่อยากได้ ทำไง? ง่ายๆ เดินเข้าร้านหนังสือแล้วเปิดเล่มที่ชอบสไตล์ มองหาชื่อคนจัดรูปเ่ล่มในหน้าเครดิต ไปเจอหนังสือของสำนักพิมพ์ฟรีฟอร์มที่รู้สึกชอบทั้งปกและรูปเล่ม และพอดีว่าสำนักพิมพ์นี้รับทำรูปเล่มหนังสืออยู่แล้วด้วย จึงโทรไปทันที

เจ้าหน้าที่ที่นี่ใจดีและพูดง่ายมาก ตกลงและต่อรองราคากันได้พอใจทั้งสองฝ่ายก็เริ่มงานกันเลย โดยเหมาทั้งปก ภาพประกอบ และจัดหน้าเนื้อใน เราจัดการส่งไฟล์เวิร์ดที่พิสูจน์อักษรแล้วไปให้ และบอกว่าอยากได้ปกและภาพประกอบประมาณไหน เสร็จแล้วทางโน่นก็จะจัดหน้ามาพร้อมส่งตัวอย่างปกและภาพมาให้ตรวจ แก้กันไปกันมาสามสี่หนก็เสร็จ

(ตัวอย่างตอนที่ส่งปรู๊ฟกันทางไฟล์ ส่งแล้วแก้กลับแบบนี้อยู่หลายหนจนไม่มีที่ผิด)

เราถามฟรีฟอร์มต่อว่าช่วยแนะนำโรงพิมพ์ให้หน่อยได้ไหม เขาก็บอกมาว่าตัวเขาเองใช้โรงพิมพ์ภาพพิมพ์ ทำงานด้วยง่าย และค่อนข้างตรงเวลา เราก็เลยไม่คิดมากให้เสียเวลา บอกว่าเอาโรงนี้แหละ ว่าแล้วฟรีฟอร์มก็จัดการส่งไฟล์ให้โรงพิมพ์ โรงพิมพ์ส่งปรู๊ฟสุดท้ายทางไปรษณีย์มาให้เราแก้ แล้วก็พิมพ์เลย ขอบอกว่าโรงพิมพ์ภาพพิมพ์ทำงานได้ตรงเวลาตามที่เขาแนะนำมาจริงๆ พิมพ์เสร็จโรงพิมพ์ก็นำหนังสือของเราส่งไปที่สายส่ง (อมรินทร์) และแบ่งส่วนหนึ่งไปส่งที่งานสัปดาห์หนังสือตรงบูธที่เราฝากขาย (ตอนนั้นเป็นช่วงงานพอดี)

เฮ้อ เสร็จเป็นรูปเล่มในที่สุด ขั้นตอนทั้งหมดที่ว่ามานี้ใช้เวลาประมาณเดือนกว่าๆ

เมื่อกี้มีพูดเรื่องสายส่งแวบๆ เดี๋ยวจะเล่าให้ฟังในช่วงหน้า เพราะก่อนที่จะสั่งพิมพ์หนังสือกับโรงพิมพ์ควรติดต่อสายส่งให้ได้ก่อน ไม่งั้นจะมีเรื่องจุกจิกกวนใจได้

ส่วนปกหน้าตาเป็นแบบนี้

ต้นปี 53 มีเหตุการณ์ที่ทำให้แทบไม่อยากทำอะไรเลยเกิดขึ้น แม่ของฉันล้มศีรษะฟาดพื้นต้องเข้ารับการผ่าตัดสมอง ตอนแรกกะว่าจะทำงานประจำไปด้วยทำสำนักพิมพ์ตัวเองไปด้วย แต่เมื่อเกิดเหตุนี้ ฉันลาออกจากงานแบบไม่ต้องคิดเพื่อกลับมาดูและแม่ เฝ้าอยู่ที่โรงพยาบาลแปดเดือนจนกระทั่งแม่จำได้พูดได้เหมือนเดิมทุกอย่าง และได้กลับมาอยู่ด้วยกันที่บ้าน นับว่าตัดสินใจไม่ผิดเลย เพราะเวลาที่ได้อยู่กับแม่นั้นเอาอะไรมาแลกก็ไม่ยอมแล้วจริงๆ

ระหว่างที่เฝ้าอยู่ก็อาศัยเวลาว่างระหว่างวันทำงานก๊อกๆ แก๊กๆ ต่อไปด้วย รับจ้างสนพ. แปลงานเพื่อเก็บตังค์มาทำสนพ.ตัวเอง และขณะเดียวกันก็ปรับปรุงเว็บไซต์ที่ทำค้างไว้ไปเรื่อยๆ ด้วย จนอยู่มาวันหนึ่งต้นฉบับแรกก็ส่งเข้าเมลสำนักพิมพ์มาอย่างไม่ได้คาดหมาย ถามนักเขียนที่ส่งมาว่าเหตุใดเลือกส่งมาที่นี่ ก็ได้ความว่าเสิร์ชในกูเกิ้ลด้วยคำว่า “รับต้นฉบับ” แล้วก็มาเจอะกับเว็บไซต์ของเรา จึงลองส่งมาตามอีเมลสำนักพิมพ์ ตอนนั้นก็เพิ่งนึกได้ว่าใส่ meta keyword ว่า “รับต้นฉบับ” เอาไว้ด้วย ไม่ค่อยรู้เรื่องการทำ SEO เท่าไหร่แต่เพิ่งรู้ว่ามันมีความหมายต่อเว็บประมาณนี้นี่เอง และก็เห็นประโยชน์ที่เปิดเว็บไซต์เอาไว้

ต้นฉบับที่ว่านี้เป็นการรวมเคล็ดลับมีประโยชน์ต่างๆ หลายรูปแบบ แต่จากสิบกว่าเรื่องนั้น มาสะดุดอยู่เรื่องหนึ่งคือ “การรักษาต่อมทอนซิลด้วยปลาช่อน” รู้สึกว่าถ้ารวมเคล็ดลับที่เป็นภูมิปัญญาไทยในการรักษาอาการเจ็บไข้แบบนี้ น่าจะสนใจอยู่ไม่น้อย จึงถามพี่นักเขียนท่านนี้ไปว่า พอจะเขียนเคล็ดลับเกี่ยวกับการรักษาอาการเจ็บไข้ด้วยภูมิปัญญาและสมุนไพรไทยตามตำหรับครอบครัวของพี่ออกมาให้ได้สักหกเจ็ดสิบหน้าได้ไหม พี่นักเขียน นามปากกาว่า “สาลิกา” ก็จัดให้ทันที

เมื่อรวบรวมมาได้ตามจำนวนหน้าที่ต้องการ ฉันก็ได้เอามานั่งอ่าน และก็พบว่าใช่เลย นี่ล่ะเกร็ดความรู้โบราณที่เล่าแบบสมัยใหม่อย่างที่จินตนาการไว้ หลังจากปรับเนื้อหากันเล็กน้อย (เล็กน้อยจริงๆ) ก็มาสรุปชื่อเรื่องได้ว่า “เคล็ดลับสมุนไพร ฉบับผู้เฒ่าเล่าขาน” กระบวนการแก้ไขเนื้อหา หรือชื่อเรื่อง รวมทั้งการดำเนินการใดๆ กับต้นฉบับต่อไปนี้ รวมทั้งเงื่อนไขเรื่องลิขสิทธิ์ ไม่ว่าสำนักพิมพ์จะเล็กหรือใหญ่แค่ไหน สำคัญมากที่ต้องคุยกับนักเขียนให้ละเอียด ให้สบายใจทั้งสองฝ่าย จะทำให้ทำงานในภายภาคหน้าได้ไหลลื่น โดยเฉพาะเรื่องลิขสิทธิ์ควรทำเป็นลายลักษณ์อักษรให้ถูกต้องชัดเจน ตัวอย่างสัญญาอนุญาตให้ใช้ลิขสิทธิ์นี้มีให้ดาวน์โหลดในเว็บกรมทรัพย์สินทางปัญญาด้วยเราอาจดัดแปลงได้ตามความเหมาะสม และตามที่คู่สัญญาทั้งสองฝ่ายเห็นพ้องกัน

เอาละ เนื้อหาครบถ้วน ขัดเกลาแล้วเรียบร้อย ต่อไปก็ต้องจัดการให้มันออกมาเป็นรูปเล่มที่น่าอ่าน ขั้นตอนการทำอาร์ตเวิร์กนั่นเอง

ฉันเลือกจดทะเบียนพาณิชย์แบบบุคคลธรรมดาไปก่อน แต่ตอนนี้มีคนแนะว่าให้จดเป็นบริษัทไปเลย
ไว้ศึกษาดีๆ ค่อยจดใหม่

บ่ายวันศุกร์ฉันควงแขนแม่ไปที่อบจ. พร้อมหลักฐานอีกสองอย่าง
คือ บัตรประชาชน กับทะเบียนบ้าน เนื่องจากว่าฉันใช้บ้านที่ตัวเองมีชื่อในทะเบียนบ้านเป็นสำนักพิมพ์อยู่แล้วจึงไม่ต้องเตรียมอย่างอื่นอีก
รู้สึกว่าถ้าเราไม่มีชื่อในทะเบียนบ้านที่ใช้เป็นสถานที่ประกอบการต้องมีใบมอบอำนาจจากเจ้าบ้านแห่งนั้นก่อน

อ้อ อีกอย่างที่ต้องเตรียมก็คือ เงินค่าธรรมเนียม 50 บาท สำหรับคนต่างจังหวัดอย่างฉันสถานที่จดทะเบียนก็คือ อบจ.
ส่วนคนบางกอกต้องไปจดที่สำนักงานเศรษฐกิจการคลัง และสำนักงานเขต

ขั้นตอนก็ไม่ยากอะไร แค่บอกเจ้าหน้าที่ว่ามาจดทะเบียนพาณิชย์ เค้าก็จะยื่นแบบฟอร์มให้กรอก
เราก็กรอกไป อะไรไม่เข้าใจก็ถามเจ้าหน้าที่ แล้วก็ยื่นหลักฐาน รอประมาณสิบห้านาทีก็ได้ใบทะเบียนพาณิชย์สวยๆ กลับบ้านไปเลย

ข้อมูลเพิ่มเติมลองดูในกรมพัฒนาธุรกิจการค้า หรือจะโทรไปสอบถามก่อนก็ได้เน้อ
http://www.dbd.go.th/mainsite/index.php?id=101

อยู่ๆ ก็ทำสำเร็จไปอีกข้อ นั่นก็คือการเปิดเว็บไซต์
พอเปิดแล้วก็บอกเพื่อนๆ พี่ๆ น้องๆ ก็เริ่มมีคนเข้ามาทักทายประปราย
และนี่เป็นแรงกระตุ้นอย่างดีให้พิมพ์หนังสือออกมาขายไวๆ

หน้าตาเว็บของคนที่ทำแบบงูๆ ปลาๆ เป็นแบบนี้แล

นี่ล่ะลองคลิกดูได้

เอาละ มีเว็บแล้ว มีตัวตนขึ้นมารางๆ ถ้าจะให้ชัดอีกหน่อย ต้องไปจดทะเบียนพาณิชย์เป็นลำดับต่อไป

1. โต๊ะไม้
2. ดินสอ
3. สารภี
4. เล่มดี
5. paperfarm

สุดท้ายตกลงเลือกชื่อที่ห้า เพราะคิดว่ามันเป็นชื่อที่ดูมีบริเวณดี ฟาร์มมันมีชีวิต เหมือนกับว่าเราเลี้ยงกระดาษให้มีชีวิต แล้วตัวอักษรก็ถูกโฉลกกันดี (แน่ะ แอบเชื่อนิดหน่อย) อีกอย่างถ้าต้องติดต่อเรื่องลิขสิทธิ์กับเมืองนอกก็จะได้เรียกง่ายๆ

ส่วนโลโก้ ก่อนหน้านี้ฉันใช้เวลาอยู่นานในร้านหนังสือ ไปพลิกๆ เปิดๆ หนังสือหลักการทำโลโก้ ได้ความว่าต้องสอดคล้องกับสินค้าหน่อย และดูง่าย ลงตัวในกรอบสี่เหลี่ยมจะดี แล้วก็ดูดีทั้งเวลาที่ต้องใช้หลายสี หรือสีเดียว ว่าแล้วจึงลองวาดรูปบ้านเป็นโครงบวกกับรูปแผ่นกระดาษเก้าแผ่น เหมือนกับเป็นพื้นที่ในฟาร์มเก้าแปลง หลังจากงมด้วย illustrator แบบงูๆ ปลาๆ จึงออกมาเป็นรูปนี้

เอาเป็นว่าเรื่องชื่อสำนักพิมพ์กับโลโก้เป็นอันเรียบร้อย ข้อที่เหลือก็ค่อยๆ ลุยไปเรื่อยๆ